SHAFAQNA TÜRKİYE- Reuters’ın iki güvenilir kaynağa dayandırdığı haberine göre, ABD, Suudi Arabistan ile sivil nükleer iş birliği görüşmelerinde ilerlemeyi artık İsrail ile ilişkilerin normalleşmesine bağlamayacak.
Reuters’a göre Suudi Arabistan ile İsrail arasındaki ilişkilerin normalleşmesi için konulan şartın kaldırılması, Washington açısından büyük bir taviz anlamına geliyor. Eski ABD Başkanı Joe Biden döneminde nükleer görüşmeler, Riyad ile Tel Aviv arasında ilişkilerin normalleşmesi ve savunma paktını öngören ABD ile Suudi Arabistan arasındaki daha geniş kapsamlı bir anlaşmanın parçasıydı.
Suudi Arabistan, Filistin devleti olmadan İsrail’i tanımayacağını defalarca vurguladı ve Trump’ın ilk döneminde imzalanan İbrahim Anlaşmaları’nın genişletilmesi yönündeki Biden yönetiminin çabalarını engelledi.
Trump’ın bölgesel bir gezi kapsamında Suudi Arabistan’a gitmesinden birkaç gün önce bir kaynak, ülke ile İsrail arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesinin sivil nükleer enerji görüşmelerinde ilerleme sağlanması için bir koşul olmadığı ve konunun daha geniş bir savunma paktından ayrı olduğu göz önüne alındığında bile bir anlaşmaya varılmasının çok da uzak bir ihtimal olmadığını söyledi; sorunlar olsa da.
Tartışmalı noktalardan biri de, sivil nükleer kapasite geliştiren diğer ülkelerle işbirliğine izin veren ancak uranyum zenginleştirme sınırlamaları da dahil olmak üzere yayılmanın önlenmesine ilişkin standartlar belirleyen ABD Atom Enerjisi Yasası’nın 123. Bölümü.
Kaynaklardan biri, Suudi Arabistan’ın, nükleer silah üretimine giden iki yöntem olan plütonyumun zenginleştirilmesi veya yeniden işlenmesini yasaklayan 123 sayılı anlaşmayı henüz imzalamaya hazır olmadığını söyledi.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright daha önce Reuters’a yaptığı açıklamada, 123. Madde anlaşmasının imzalanmasının herhangi bir anlaşmanın ön koşulu olacağını söylemişti. Ancak Bakan, her iki ülkenin hedeflerine ulaşacak bir anlaşmanın oluşturulmasının farklı yolları olduğunu kaydetti.
Aynı kaynak, görüşülen çözümlerden birinin, Suudi topraklarındaki uranyum zenginleştirme tesislerine yalnızca bir Amerikan ekibinin erişmesine izin verecek sözde “kara kutu” anlaşması olduğunu da sözlerine ekledi.
Trump ve İsrail
Reuters’ın haberine ilişkin değerlendirmede bulunan Ma’ariv gazetesi, İsrail’in, Trump’ın rejimle ilişkilerin normalleşmesi koşuluna bağlamadan Suudi Arabistan ile anlaşmaya doğru ilerleme niyetine şaşırmadığını yazdı.
Gazete, İsrail kaynaklarına dayanarak, “Beklenen anlaşmanın Trump açısından önemi, Suudi Arabistan’ın ABD askeri sanayiine 100 milyar dolarlık yatırım yapmasından kaynaklanıyor” ifadelerini kullandı. “Bu anlaşmanın ABD Hazine Bakanlığı’na önemli miktarda mali kaynak sağlaması ve Amerikan vatandaşlarına çok sayıda iş fırsatı sağlaması bekleniyor.”
Ulusal Güvenlik Konseyi sözcüsü James Hewitt, yorum talebine yanıt olarak Reuters’a yaptığı açıklamada, “Duyuracağımız bir şey olduğunda başkandan haber alacaksınız” dedi. “Bu konuda çıkan haberler sadece spekülasyondan ibaret.”
Haber ajansı, Suudi Arabistan hükümetinin iletişim ofisinin konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermediğini bildirdi.
TR.SHAFAQNA.COM
