SHAFAQNA TÜRKİYE- Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe Millet Sergi Salonu’nda düzenlenen “Esnaf ve Sanatkarlarla İftar Programı”na katıldı.
Burada yaptığı konuşmaya, davetlileri selamlayarak başlayan Erdoğan, “Başı rahmet, ortası mağfiret, sonu cehennem azabından kurtuluş olan mübarek Ramazan-ı Şerif’in bu anlamlı iftar sofrasında, sizlerle bir arada olmaktan duyduğum memnuniyeti ifade etmek isterim. Bizleri bir araya getiren Bakanlığımıza özellikle teşekkür ediyorum. Artık 15’i bulduk, devirdaim sonuna doğru gidiyoruz. Üftade Hazretleri’nin tarifiyle ‘Müminleri yad eyleyen, kaygıdan azat eyleyen 11 ayın sultanı Ramazan-ı Şerif’inizi ayrı ayrı tebrik ediyorum.” ifadelerini kullandı.
Bu mübarek günlerin millet, alem-i İslam ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını dileyen Erdoğan, “Sizlerin şahsında, 81 ilimizdeki 2 milyon 255 bin esnaf ve sanatkarımıza buradan selamlarımı, sevgilerimi gönderiyorum. Alın teriyle, emeğiyle, o samimi ve özverili gayretleriyle ülkemize büyük bir değer katan tüm ticaret erbabımıza hem şahsım hem de milletim adına şükranlarımı sunuyorum.” diye konuştu.
Esnaf ve sanatkarları, medeniyetin mayasını ahlakla, erdemle, iyilikle, dürüstlükle yoğuran, köklü ahilik geleneğinin bugünkü temsilcileri olarak gördüğünü belirten Erdoğan, şunları kaydetti:
“Bunu pek çok kez ifade ettim, esnaf ve sanatkarlarımız, odalarımız ve birliklerimiz 1000 yıl boyunca Ahilik gibi özgün bir kaynaktan beslendiler. Bir yandan ticari faaliyetlerini en güzel şekilde icra ederken, diğer yandan sosyal yapımıza eşsiz değerler armağan ettiler. Helal kazancı, diğerkamlığı, alın terini daima gözetirken ticareti, alışverişi, toplumun huzur ve selametine, neticede de Allah’ın rızasına giden bir yol olarak gördüler. ‘Alanda satanı gözet, satanda alanı gözet. Karında kalanı gözet. Mevla’dan al, Mevla’ya ver.’ diyen merhum Alvarlı Efe Hazretleri’nin hikmet dolu mısraları aslında meseleyi en veciz şekliyle tarif etmektedir.
Tüm bu değerleri kuşanan, bu kıymetleri geçmişten alıp bugüne taşıyan, ülkesi ve milleti için aşkla çalışan tüm esnaf ve sanatkarlarımıza bugün bir kez daha teşekkür ediyorum. Rabb’im hepinizden razı olsun. Emeklerinizi inşallah hayra tebdil eylesin. Burada şunu da altını çizerek ifade etmek istiyorum, esnaf ve sanatkarlarımızı var eden bu kadim değerlere her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulan bir dönemin içindeyiz. Sizler de görüyorsunuz, dünyamız yakın tarihte eşi benzeri görülmemiş günler yaşıyor. Savaş ve sıcak çatışmalara her gün bir yenisi ekleniyor. Ne yazık ki başta Batı dünyası olmak üzere uluslararası toplum bütün bu olanları bir kez daha sadece izlemekle yetiniyor.”
“Tüm gelişmeleri dikkatle takip ediyoruz”
İran’a yönelik hava saldırılarıyla bölgesel gerilimin ürkütücü bir boyut kazandığına işaret eden Erdoğan, “Aralarında masum çocukların olduğu yüzlerce sivil hayatını kaybetti. İran’ın bölgedeki diğer ülkelere gönderdiği füzeler ve kamikaze İHA’lar ise ateşin çok daha büyük bir alana yayılma riskini ortaya çıkardı.” dedi.
Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığının açıklanmasıyla birlikte petrol ve doğal gaz fiyatlarında yüzde 20’lere varan artışlar olduğunu hatırlatan Erdoğan, şunları ifade etti:
“Biz de akaryakıt fiyatlarında bu jeopolitik gelişmelerden kaynaklı artışların önüne geçmek amacıyla Eşel Mobil Sistemi’ni devreye aldık. Buna göre benzin, motorin ve LPG’nin fiyatı artarsa, artış tutarının yüzde 75’ine kadarı, bu ürünlerin ÖTV’sinin indirilmesi suretiyle uygulanacak. Yani bu ürünlerdeki fiyat artışının 10 lira olması halinde bu tutarın sadece 2,5 lirası tabelaya yansıyacak, geri kalan 7,5 lira vergiden karşılanacak. Böylece hem akaryakıt fiyatları bahanesiyle fırsatçıların piyasayı bozmasını engellemiş hem de petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki dalgalanma dinene kadar devlet olarak vatandaşımızın yükünü paylaşmış olacağız. Ekonomiden ticarete, güvenlikten turizme ve tarıma geniş bir alanda menfi yansımaları olan tüm bu gelişmeleri dikkatle takip ediyoruz. Bilhassa hudutlarımızın ve hava sahamızın güvenliğinin sağlanmasında en küçük bir ihmal ve tereddüt göstermiyoruz.
Ülkemizin güvenliğine yönelik bir riskin ortaya çıkması durumunda ise müttefiklerimizle koordinasyon halinde bütün önlemleri titizlikle alıyoruz. Dünkü hadisede, hassasiyetimizi çok açık ve net gösterdik. Benzer bir olayın tekerrür etmemesi için de gerekli ikazlarda bulunduk. Türkiye’nin dostluğunun, kadr-ı kıymetinin bilinmesinin önemine dikkat çektik. Ülke ve millet olarak ilk günden beri barış için verdiğimiz mücadele apaçık ortadayken, hiç kimse komşuluk ve kardeşlik hukukunu zedeleyen, hatalı bir tavır içinde olmamalıdır. Vatandaşlarımız da şundan emin olsun, hükümetimiz tıpkı 5’inci yılına giren Rusya-Ukrayna Savaşı’nda olduğu gibi İran krizinde de tecrübeli ve liyakatli kadrolarıyla ülkemizin ve milletimizin her türlü tehlikeden beri tutmak için ne gerekiyorsa yapmaktadır. 86 milyonun güvenliğini merkeze alan, hassas bir politika izliyoruz. İnşallah bu tutumumuzu sonuna kadar muhafaza edeceğiz.”
“Çok boyutlu diplomasimizi devam ettireceğiz”
İran’da yaşanan gelişmeler sonrası telefon görüşmelerinin hız kesmeden sürdüğünü dile getiren Erdoğan, şunları kaydetti:
“Bugün Malezya Başbakanı Sayın Enver İbrahim, Fransa Cumhurbaşkanı Sayın Emmanuel Macron ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev’le görüştük. İlham kardeşime, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ni hedef alan bugünkü saldırıdan üzüntü duyduğumuzu ve saldırıyı kınadığımızı ifade ettim. Bölgemizde daha fazla kan dökülmemesi, daha fazla masumun hayattan koparılmaması, gerilimin büyüyerek geri dönülmez noktalara varmaması gayesiyle yürüttüğümüz çok boyutlu diplomasimizi devam ettireceğiz. Kimse endişe etmesin, Allah’ın izniyle Türkiye bu bölgesel türbülanstan da başarıyla çıkacaktır.”
Erdoğan, açıklanan büyüme rakamlarını hep birlikte takip ettiklerini, dünyadaki belirsizliklere ve bölgede dalga boyu artan krizlere rağmen Türkiye ekonomisinin 2025’te yüzde 3,6 büyüdüğünü belirtti.
Milli gelirin 1,6 trilyon dolara, kişi başına gelirin ise 18 bin 40 dolara yükseldiğini ifade eden Erdoğan, sanayi sektörünün son 5 yılın en yüksek büyümesini kaydettiğini söyledi.
Bu rakamlarla 2025’te OECD ülkeleri arasında en hızlı büyüyen 3’üncü ekonomi olduklarına dikkati çeken Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:
“G20 ülkeleri içinde ise 5’inci sırada yer alıyoruz. En büyük baş ağrımız olan enflasyonu hedeflediğimiz seviyelere indirdikçe, fiyat istikrarını sağladıkça, geçici zorlukları aştıkça Türkiye’nin ekonomisi inşallah daha da güçlenerek farklı bir ivme yakalayacaktır. Şu tartışmasız bir gerçek ki, elde ettiğimiz tüm bu başarılarda siz esnaf ve sanatkarlarımızın çok önemli payı vardır. Rabb’im sizlerden razı olsun, yokluğunuzu göstermesin. Sizlerle birlikte büyük ve güçlü Türkiye’yi inşa etmeyi bizlere nasip eylesin diyorum.”
“Ticaret erbabını yalnız bırakmadık”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, hükümet olarak hiçbir zaman ticaret erbabını yalnız bırakmadıklarını, destek paketleriyle, teşviklerle, kredi imkanları ve yaptıkları düzenlemelerle, esnafın ayakta kalması ve geleceğe güvenle bakabilmesi için gerekli tüm adımları attıklarını dile getirdi.
Salgın sürecinde zarara uğrayan esnafa dört ayrı program kapsamında yaklaşık 9 milyar lira hibe desteği sağladıklarını, 6 Şubat depremleri sonrası bölgedeki 27 bin 202 esnaf ve sanatkara Halkbank üzerinden 6,7 milyar lira tutarında destek kredisi kullandırdıklarını anımsatan Erdoğan, sözlerine şöyle devam etti:
“2002’de 5 bin lira olan faiz indirimli kredi şahıs üst limitini 2023’te 650 bin liraya, 2024’te 750 bin liraya, 2025’te ise tam 1 milyon liraya çıkardık. İş yeri ve taşıt alımları kapsamındaki indirimli kredilerin üst limitini 2 milyon 500 bin liraya yükselttik. Ayrıca ticari araç edinme kredisine 0-5 yaş aralığındaki araçları da dahil ettik. İşletme kredilerini yüzde 33, yatırım kredilerini ise yüzde 66,6 oranında artırdık. Krediler üzerinden banka ve kooperatiflerce yapılan kesintilerde de önemli iyileştirmelere gittik. 2002’de bloke sermaye dahil krediler üzerinden yapılan kesintiler yüzde 19’du. Bugün geldiğimiz noktada kesintiler doğrudan kullandırım halinde yüzde 3,5, kefaletli kullandırım halinde ise yüzde 6’ya inmiş durumda. Bir diğer çarpıcı rakam şudur: 1951-2002 arası dönemde esnaf ve sanatkarlara kullandırılan toplam kredi tutarı yalnızca 152 milyondur. İktidar olarak biz ise son 24 yılda ticaret erbabımıza tam 752 milyar liranın üzerinde kredi desteği sunduk. Yani 24 sene içinde geçtiğimiz 51 yılda verilen kredileri tam beşe katladık.”
Vergi ve SGK borçlusu esnaf için düzenleme
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cumhuriyet’in 100. yılında tarihi bir rekora imza atarak, ülke genelindeki esnaf ve sanatkarlara 164 milyar liralık finansman akışı sağladıklarını belirtti.
Geçen sene ise 81 ildeki 258 bin esnafa 176 milyar lira tutarında finansman desteği vererek, yıllık bazda yeni bir rekor daha kırdıklarını anlatan Erdoğan, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Böylelikle 2024 yılına kıyasla 2025’te kullandırım tutarında yüzde 53,1 artış kaydedildi. 2026 yılı başında yürürlüğe girecek olan kredilere ilişkin yüzde 33 oranındaki faturalandırma şartı uygulamasını bir yıl süreyle öteledik. Mevcut durumda yalnızca iş yeri ve araç edindirme için sağlanan yatırım kredilerine üst limiti 2,5 milyon lira olan makine ve teçhizat alımı kredisini de dahil ettik. Yine kısa süre önce vergi ve SGK borçları nedeniyle finansmana erişimde zorluk yaşayan esnaf ve sanatkarlarımız lehine yeni bir düzenleme yaptık. Bu düzenleme ile vergi ve SGK borçları bulunan esnafımızın kullanacağı kredinin en fazla yüzde 25’i ve 1 yıl içinde azami 300 bin lirası bu borçlar kapsamında tahsil edilebilecek.”
Kooperatiflere 4,5 milyar liralık kredi paketi
Erdoğan, sistemin en kritik unsurlarından biri olan kooperatifleri de güçlü şekilde desteklediklerini vurguladı.
Yakın zamanda yapılan değişiklikle KOOP-DES’e tekrar başvuru yapabilme süresini 5 yıldan 4 yıla indirdiklerini, kadın kooperatif ürünleri için barkod ücretlerinde yüzde 50 indirim yaptıklarını anlatan Erdoğan, şunları kaydetti:
“Son olarak kooperatiflerimizin kullanımına özel yeni bir destek mekanizması oluşturduk. İki kuruluş arasında imzalanan protokol kapsamında 4,5 milyar liralık kredi paketini kooperatiflerimizin hizmetine sunmuş olduk. Bir kez daha hayırlı uğurlu olsun diyorum. İnşallah, bundan sonra ticaret erbabımıza gerekli tüm destekleri sunmayı, kendilerine her alanda destek vermeyi sürdüreceğiz. Rabb’im yar ve yardımcımız olsun diyorum. Bu düşüncelerle soframızı şereflendiren siz değerli kardeşlerime bir kez daha şükranlarımı iletiyor, her birinizin ramazan-ı şerifini tekrar gönülden tebrik ediyorum.”