SHAFAQNA TÜRKİYE – Uluslararası Para Fonu (IMF), Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimler nedeniyle küresel stratejik petrol stoklarının azalması konusunda uyarıda bulundu. Fon, ilk arz şokunun stoklar sayesinde hafifletildiğini ancak bu rezervlerin yenilenmemesi halinde gelecekte yaşanabilecek yeni krizlerin çok daha ağır sonuçlar doğurabileceğini belirtti.
ABD merkezli CNN’in haberine göre, küresel petrol piyasası mart ayından bu yana milyonlarca varillik arz kaybına yol açan baskılarla yeniden karşı karşıya. Savaş ve devam eden gerilimler nedeniyle stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki tanker ve gemi trafiği önemli ölçüde yavaşladı.
Ancak bu kez en büyük fark, ilk şok sırasında fiyatların kontrol altında tutulmasını sağlayan stratejik ham petrol stoklarının büyük ölçüde tükenmiş olması.
Küresel şok emici mekanizma zayıfladı
IMF’nin çarşamba günü yayımladığı rapora göre, mart-mayıs döneminde günlük yaklaşık 4 milyon varillik arz açığı, stratejik petrol stoklarından yapılan çekişlerle telafi edildi ve piyasalardaki etkisi sınırlandırıldı.
Savaş ve gerilim sürecinde, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), fiyatları kontrol altında tutmak amacıyla acil durum rezervlerinden tarihin en büyük petrol salımını gerçekleştirerek piyasaya 400 milyon varil petrol sundu.
Çin de küresel arz açığını hafifletmek için rafineri üretimini azaltırken, uluslararası piyasadan alım yapmak yerine kendi stratejik stoklarını kullandı.
Buna karşın IMF, küresel enerji arzındaki şokları dengeleyen mekanizmanın önemli ölçüde tüketildiğini belirterek şu uyarıda bulundu:
“İlk şokun etkisinin hafif kalmasının nedeni, enerji piyasalarının bunu karşılayabilecek manevra alanına sahip olmasıydı. Ancak stoklar yenilenmezse dünya, bir sonraki arz şokuna çok daha zayıf bir konumda yakalanacaktır.”
Çin stoklarını yeniden doldurmaya hazırlanıyor
IMF’nin uyarıları sürerken, yatırım bankası Goldman Sachs da bu hafta yayımladığı araştırma notunda, Çin’in stratejik rezervlerini yeniden oluşturmak amacıyla önümüzdeki dönemde ham petrol alımlarını artırmasının beklendiğini belirtti.
Raporda, Pekin yönetiminin mayıs ayında görülen zirve seviyelere kıyasla gerileyen petrol fiyatlarını fırsat bilerek stoklarını yeniden güçlendirmeyi hedeflediği ifade edildi.
